اشباع بیش از حد خاک با انواع مواد شیمیایی ، اجزای بیولوژیک (زیستی) خاک را به نابودی می کشانددانشمندان با توجه به پیچیدگی سیستم اکولوژیک در تلاشند تاراه حل مناسبی برای این وضعیت بحرانی بیابند و طی مطالعات انجام شده استفاده از کود های آلی و بیوارگانیک بهترین راه حل در جهت نیل به این هدف می باشد همانطور که می دانیم خاک حاصلخیز باید حاوی هوموس باشد ، زیرا عامل مفیدی برای بهبود بخشیدن به خواص فیزیکی و شیمیایی خاکو تحریک رشدمحصولات است بطوریکه وجود 1 تا 2 درصد هوموس در خاک کافیست تا آن خاک حاصلخیز شناخته شود . از طرف دیگر مراحل طبیعی تشکیل هوموس سالها بطول می انجامد . به همین دلیل کارشناسان خبره دنیا در حال بررسی هستند که چگونه می توان این ماده با ارزش را در زمان کوتاهتری فراهم کرد و اکنون موسسه کاسپین کود خزر با همکاری گروهی از متخصصین علم کشاورزی اقدام به تولید کود بیوهوموس غنی شده نموده است.

علمی است که طی آن به از بین رفتن پس مانده ها و زباله های ارگانیکی سرعت داده شده و باعث می گردد که تمامی زباله های ارگانیکی بطور کامل از بین بروند زباله های ارگانیکی مانند نان خشک - میوه و تره بار - تفاله چای - کاغذ - مدفوع دام و طیور و سایر پس مانده های غذایی در مدت زمان های متفاوتی این پروسه را طی می کند مثلا ورمی کمپوت برای پوست موز یک هفته طول می کشد ولی پوست پرتغال در مدت یک ماه این پروسه را طی می کند.

بیوهوموس

یکی از راههای تولید هوموس استفاده از کرم های خاکی می باشد . بیوهوموس بسته به نوع واریته کرم و غذایی که در اختیارشان قرار می گیرد دارای آنالیز و خواص متفاوتی می باشد . شرکت کاسپین کود خزر اقدام به تولید بیوهوموس توسط گونه ای از کرم های خاکی بنام آیزینیا فیتدا (کرم سرخ حلقوی بارانی یا کرم سرخ کالیفرنیایی) نموده است.این کرم ها از مواد آلی تغذیه نموده و 60 درصد این مواد پس از عبور از دستگاه گوارش و تجزیه به هوموس تبدیل می گردد مژیکال ارگانیکیک کود بیوارگانیک بسیار نرم ، سبک وزن ، ترد ، تمیز و بی بو است و ظاهری کمابیش شبیه به گرانوله قهوه دارد و بدلیل وجود آنزیمها و هورمون های رشد گیاهی سبب تحریک رشد و نمو گیاهان می شود و افزودن زیاد آن به خاک نیز خطری برای گیاه به همراه نخواهد داشت.آنالیز شیمیایی بیوهوموس نشان دهنده وجود 5% نیتروژن ، 5% فسفر،5% پتاسیم ، 4% کلسیم جمعیت باکتریابی بیش از دو میلیون در هر گرم آن می باشد و نیز نشان دهنده مرغوبیت هرچه بیشتر این کود می باشد. 

ویژگی های بیوهوموس

بیوهوموس همه مواد ضروری گیاه را در بردارد. مواد مغذی آن در آب به آهستگی حل شده و قادر به بهبود تاول ها تا 70 درصد می باشد بیوهوموس شامل مقدار زیادی مواد فعال بیولوژیکی می بااشد و اصلاح کننده بی نظیر برایخاک است. موجودات ذره بینی موجود در آن حتی قادر به زنده کردن خاک مرده یا خاک پر از نمک می باشد بیوهوموس قدرت مقاومت گیاهان پرورشی را در برابر امراض مختلف افزایش می دهد بیوهوموس به نرمالیزاسیون خاک کمک می کند بیوهوموس به علت انجام عمل تخمیر ، مقدار زیادی از مواد فعال بیولوژیکی را در بر می گیرد که این مواد بطور عمده استرس پدیده های بیولوژیکی خارجی ( که توسط عوامل زیان آور خارجی ایجاد می شود)را در گیاهان کنترل می کنند. بیوهوموس ریشه زدن گیاهان را گسترش داده و جوانه زدن دانه ها را تسریع می کند مقدار باکتری موجود در بیوهوموس16000-10000 برابر بیشتر از مقدار آن در کود دامی می باشد بطور مثالیک هکتار از اراضی کشاورزی 3 تا 5 تن بیوهوموس نیاز دارد ، در حالیکه در این مساحت حدود 70 الی 80 تن کود دامی نیازمند است . علاوه بر موارد فوق تاثیر کود دامی به شکل خالص  آن به دلیل وجود حجم بالایی از دانه های علف هرز 15-10 درصد کاهش می یابد بیوهوموس خاصیت خود را به مدت 3 تا 4 سال حفظ می کند و تاثیر آن در افزایش محصول بی نهایت بالاست نتایج حاصل از افزایش محصول تا سقف 70-30 درصد برای سیب زمینی و سبزیجات 30-20 درصد برای حبوبات ، 50-30 درصد برای غلات را نشان می دهد و اختصاصا برای پرورش گل در گلخانه ها بعنوان بهترین کود و بستر می باشد.

مژیکال ارگانیک

کودی است جهت احیای اراضی و پرورش کلیه گیاهان زینتی و نهال ها ، باغات ، سالنهای تولید صیفی جات و گلخانه ، این کود فرموله شده و توسط باکتری های مفید خاکزی و زئوپونیکس غنی شده و دارای خواص ویژه ذیل گشته است بهبود ویژگی های  فیزیکی و شیمیایی خاک ، نرم نمودن ذرات رس ، اتصال به ذرات شن آزاد سازی تدریجی نیتروژن ، فسفر ، پتاسیم ، منیزیم ، کلسیم ، گوگرد و تحریک حاصلخیزی فیزیکی خاک حاویدرصد بالای اسید هومیک و اسید فولیک که عاملی است برای رها سازی مواد غذایی جذب شده و تنظیم مواد غذایی که اثر آن تا 5 سال ادامه دارد افزایش جذب در گیاه افزایش ریشه زنی در بذر یا قلمه  افزایش ریشه های افشان در کلیه گیاهان کنترل و مبارزه با قارچ های خاکزی از جمله فوزاریوم ، فیتوفترا باعث انتقال مستقیم هورمون ها ، ویتامین ها ، پروتئین ها و دیگر فاکتورهای مهم تشکیل دهنده خاک برای گیاهان می گردد. مژیکال ارگانیک دارای خواص کلوئیدی بوده و باعث افزایش تخلخل خاک و تهویه و همچنین کمک به نفوذ آب و نگهداری آت و توسعه ریشه می شود مژیکالارگانیک محتوی انیون ها و بارگیری باکتریابی زیادی است که افزایش تولید هوموس در خاک را منجر می شود دارای کیفیتی برتر نسبت به سایر کودها بوده و محدودیت مصرف کودهای شیمیایی را ندارد خاصیت شوری زدایی داشته و می توان برای اصلاح خاک های شور از این کود استفاده کرد این کود به دلیل غنی شدن با محصولات بیولوژیکی و زئوپونیکس خواص بیشتری نسبت به سایر کودهای بیوهوموس دارد.از جمله این خواص :قدرت جذب و نگهداری آبو ازت اضافی و عناصر سنگین موجود در خاک ، مبارزه با قارچ های بیماری زای خاکزی و از بین بردن آنها از طریق  ترشح آنتی بیوتیک و سیدروفور ، تولید هورمون رشد که باعث ریشه زایی و برگ زایی بیشتر گیاه و در نتیجه افزایش  محصول میگردد این کود بی بو ، کاملا بهداشتی و فاقد هر گونه عوارض جانبی است که کودهای شیمیایی دیگر دارا هستند.

آنالیز شیمیایی مژیکال ارگانیک

میزان مصرف مژیکال ارگانیک

برای گیاهان دائمی                                               1000-500 گرم

برای گیاهان تزئینی                                               200 گرم

درختان میوه                                                        3-1 کیلوگرم در اطراف تاج درخت

چمن ها                                                             300-150 گرم در هر متر مربع

سبزیجات                                                           100-50 گرم مخلوط با خاک اطراف

برای قلمستان و خاک گلدان یکچهارم ورمی کمپوست و سه چهارم خک مصرف می شود .

آیینیا فیتدا

عمل ورمی کمپوست توسط  یک کرم خاکی به نام لومبارکیاربلوس انجام میشود این کرم که بین 10 تا 12 سانتی متر طول دارد از خانواده ایزینیا فیتدا است  کرم مذکور از نوع وسی بوده که بین 5 تا 7 سانتی متر طول دارد و قادر به از بین بردن تمام زباله های خانگی می باشد . این کرم در ایران به نام کرم قرمز حلقوی بارانی شناخته شده است. یک مغز و 5 قلب دارد که می توان آنها را از بند های خاص جدا کرده و تکثیر نمود. طول عمر متوسط هر کرم بین 10 تا 16 سال و دورهتخم گذاری آن هر 21 روز می باشد . این کرم ها هرمافرودیت هستند که جنس نر و ماده آنها در طول 21 روز تخم ریزی می کند. هر کرم بین 1 تا 20 تخم می گذارد. که به صورت پیله بوده سپس تخم ها ظرف مدت یک هفته از پیله خارج می شوند کرم های کوچک خارج شده از پیله سفید رنگ ان و کم کم به رنگ صورتی در میایند و طی مدت سه ماه از تاریخ تولد هر کرم  ، بالغ شده و آماده باروری است.

پرورش و نگهداری

 مکان و بستر مناسب برای نگهداری و تکثیر این کرم ها ،پس مانده های میوه ، سبزیجات و مدفوع دام و طیور حتی روزنامه و خاک اره می باشد. از آنجا که کرم ها فاقد دندان می باشند و غذای خود را می بلعند لذا هر چه پس مانده های غذای مصرفی شان گندیده تر باشد برای آنان لذیذ تر خواهد بود.میزان غذای آنان به اندازه وزن بدنشان است یعنی در حدود نیم گرم ، مدفوع آنان کودی بسیار عالی است برای غنی سازی خاک ها که به آن بیوهوموس می گویند این کود بیولوژیکی به علت غنی بودن ، هر 4 سال یکبار به زمین داده می شود و برای هر هکتار زمین 3 تن در نظر گرفته می شود. تا بتوان از زمین مذکور محصولی عالی برداشت نمود برای نگهداری کرمها به مکان خاصی نیاز نیست بلکه می توان آنها را در چند پالت با عرض و طول مشخص و کف سیمانی نگهداری کرد. به عنوان مثال می توان داخل 4 پالت به طول 15 متر و عرض 2/5 متر و ارتفاع 1 متر بطور یک در میان کرم ها را ریخته و پس از مدت 3 ماه کود مورد نظر را جداسازی کرد.

نحوه برداشت کود

 طی سه ماه اول هر ده روز یکبار باید به اندازه 10 سانتی متر برای کرمه ا غذا ریخته و بعد از گذشت سه ماه بطور معمول باید 90 سانتی متر غذا ریخته شود که 60 درصد آن کود خالص و مابقی غذایی است که هنوز کاملا تبدیل نشده است.کرم ها درون این بستر تولید مثل می کنند در این زمان باید 40 درصد از سطح بستر را جدا نموده و داخل پالتی دیگر که از قبل آماده شده است ریخت ، پس از آن می توان مرحله غذا دهی را مجددا آغاز کرد.